Soạn KHBG bằng AI — 10 prompt mẫu

Soạn 1 kế hoạch bài giảng (KHBG) chất lượng theo chương trình GDPT 2018 mất 1-2 giờ với giáo viên đã có kinh nghiệm, 3-4 giờ với giáo viên mới ra trường. Cả tuần 5 ngày × 4-6 tiết = 20+ giờ chỉ cho việc soạn bài. AI không xóa được công việc này — nhưng có thể giảm 60-70% thời gian + tạo bản nháp chất lượng cao hơn cho giáo viên tinh chỉnh.

Bài này có 10 prompt mẫu giáo viên Việt Nam dùng được ngay cho mọi môn từ Toán đến Tiếng Anh đến STEM. Tất cả prompt bám chương trình GDPT 2018, có bản hoàn chỉnh để copy paste, và có mẹo điều chỉnh cho từng tình huống.

Đây là Bài 2/12 trong series "AI cho giáo viên Việt Nam — Cẩm nang 12 bài". Nếu bạn chưa đọc Bài 1 (Hub article), khuyến nghị xem qua phần "3 quy tắc viết prompt tiếng Việt" trước.

Trước khi vào 10 prompt — chuẩn bị 3 thứ

• 1. Bản chương trình GDPT 2018 của môn bạn dạy (PDF từ Bộ GD-ĐT)
• 2. Sách giáo khoa hoặc tài liệu môn học hiện đang dùng
• 3. Tài khoản ChatGPT hoặc Claude (bản free đủ cho hầu hết tác vụ trong bài)

Lý do cần 3 thứ trên: AI không tự biết chương trình cụ thể bạn đang dạy. Khi cần độ chính xác cao, bạn sẽ upload tài liệu hoặc nhắc rõ trong prompt.

Prompt 1 — Soạn KHBG đầy đủ theo cấu trúc GDPT 2018

Đây là prompt master cho việc soạn KHBG. Cấu trúc bám sát mẫu KHBG Bộ GD-ĐT công bố.

Bạn là giáo viên [Toán] cấp [THCS] có 10 năm kinh nghiệm dạy theo chương trình GDPT 2018.

Soạn cho tôi kế hoạch bài giảng chi tiết theo cấu trúc Bộ GD-ĐT cho:
- Môn: [Toán]
- Lớp: [7]
- Bài: [Số hữu tỉ]
- Thời gian: 45 phút (1 tiết)

KHBG phải có đầy đủ 5 phần:
1. MỤC TIÊU (về kiến thức, kỹ năng, phẩm chất, năng lực — bám theo chương trình GDPT 2018)
2. CHUẨN BỊ (của giáo viên + học sinh)
3. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (chia thành 4 hoạt động: Khởi động 5p, Hình thành kiến thức 20p, Luyện tập 15p, Vận dụng 5p)
4. ĐÁNH GIÁ (cách đánh giá quá trình + kết quả)
5. RÚT KINH NGHIỆM (để trống cho giáo viên tự ghi sau tiết dạy)

Văn phong: trang trọng, chính thức, bám sát mẫu KHBG của Bộ.

Đổi 3 chỗ [...] thành thông tin bài bạn cần soạn. Output dài 2-3 trang A4, dùng được luôn với điều chỉnh nhỏ.

Prompt 2 — Soạn KHBG theo mô hình 5E (Engage, Explore, Explain, Elaborate, Evaluate)

5E là mô hình thiết kế bài học phổ biến cho môn Khoa học, STEM, hoặc bài có nhiều thí nghiệm/thực hành. Phù hợp Khoa học Tự nhiên lớp 6-9 hoặc Vật lý/Hóa/Sinh lớp 10-12.

Bạn là giáo viên Khoa học Tự nhiên lớp 7, đang dạy theo chương trình GDPT 2018.

Soạn KHBG theo mô hình 5E cho bài "[Quang hợp ở thực vật]" — 1 tiết 45 phút.

Cấu trúc 5E:
1. ENGAGE (5p): hoạt động gây hứng thú, kết nối kiến thức cũ
2. EXPLORE (10p): học sinh tự khám phá qua thí nghiệm/quan sát
3. EXPLAIN (15p): giải thích khái niệm dựa trên những gì đã khám phá
4. ELABORATE (10p): mở rộng kiến thức + áp dụng vào tình huống mới
5. EVALUATE (5p): đánh giá ngắn để kiểm tra hiểu bài

Mỗi pha ghi rõ:
- Hoạt động cụ thể của giáo viên
- Hoạt động cụ thể của học sinh
- Câu hỏi gợi mở (nếu có)
- Đồ dùng cần thiết

Yêu cầu: phù hợp với điều kiện trường công lập VN — KHÔNG yêu cầu thiết bị phòng lab cao cấp, dùng vật dụng dễ tìm.

Prompt 3 — Liệt kê mục tiêu theo thang Bloom + năng lực GDPT 2018

Bloom Taxonomy (Nhớ, Hiểu, Áp dụng, Phân tích, Đánh giá, Sáng tạo) là chuẩn quốc tế cho mục tiêu học tập. Kết hợp với 5 phẩm chất + 10 năng lực của chương trình GDPT 2018 để có mục tiêu toàn diện.

Bạn là giáo viên có chuyên môn về thiết kế mục tiêu học tập.

Liệt kê mục tiêu học tập cho bài "[Lực và áp lực]" — Vật lý lớp 8, theo 2 khung:

KHUNG 1: Thang Bloom (6 mức)
- Nhớ (Remember)
- Hiểu (Understand)
- Áp dụng (Apply)
- Phân tích (Analyze)
- Đánh giá (Evaluate)
- Sáng tạo (Create)

KHUNG 2: Năng lực GDPT 2018 (chọn 3-4 năng lực phù hợp)
- Năng lực tự chủ và tự học
- Năng lực giao tiếp và hợp tác
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực ngôn ngữ
- Năng lực tính toán
- Năng lực khoa học
- Năng lực công nghệ
- Năng lực tin học
- Năng lực thẩm mỹ
- Năng lực thể chất

Mỗi mục tiêu viết dưới dạng động từ + nội dung cụ thể (vd: "Học sinh giải thích được khái niệm áp lực bằng ví dụ thực tế").

Prompt 4 — Thiết kế hoạt động khởi động 5 phút

Khởi động tốt = bài dạy thành công 50%. Học sinh THCS/THPT thường rất tỉnh táo trong 5 phút đầu — đây là cơ hội để hook + gợi nhớ kiến thức cũ + tạo nhu cầu học bài mới.

Bạn là giáo viên có chuyên môn về thiết kế hoạt động học tập.

Đề xuất 5 ý tưởng hoạt động khởi động (5 phút) cho bài "[Định lý Pythagoras]" — Toán lớp 8, theo các thể loại khác nhau:

1. Câu hỏi mở (essential question) khiến học sinh tò mò
2. Tình huống thực tế hằng ngày liên quan đến bài học
3. Trò chơi ngắn (vd: đố vui, ghép cặp)
4. Video / hình ảnh trực quan
5. Câu chuyện lịch sử hoặc anecdote

Mỗi ý tưởng ghi:
- Mô tả hoạt động (3-4 câu)
- Câu hỏi giáo viên đặt cho học sinh
- Kết nối với nội dung bài mới (transition thế nào sang phần Hình thành kiến thức)

Yêu cầu: phù hợp lớp 30-40 học sinh, không cần thiết bị đặc biệt.

Prompt 5 — Đề xuất hoạt động học tập theo dự án (PBL)

Project-Based Learning là phương pháp được khuyến khích mạnh trong GDPT 2018. Học sinh không chỉ ghi nhớ kiến thức mà giải quyết vấn đề thực tế. Phù hợp với bài "lớn" 2-3 tuần.

Bạn là chuyên gia thiết kế dự án học tập (Project-Based Learning).

Đề xuất 3 ý tưởng dự án học tập dài 2 tuần cho chủ đề "[Văn hóa các nước Đông Nam Á]" — Lịch sử & Địa lý lớp 8.

Mỗi dự án ghi rõ:
1. Tên dự án (hấp dẫn, có driving question)
2. Mục tiêu học tập đạt được (3-4 mục tiêu cụ thể)
3. Sản phẩm cuối cùng (vd: triển lãm, video, infographic, podcast)
4. Lộ trình 2 tuần (chia thành 5-6 mốc thời gian quan trọng)
5. Vai trò mỗi học sinh trong nhóm (chia 4-5 vai trò khác nhau)
6. Tiêu chí đánh giá (rubric 4-5 tiêu chí)
7. Tài liệu tham khảo giáo viên gợi ý

Yêu cầu: dự án khả thi với học sinh VN — không cần đi field trip xa, dùng được Internet trường hoặc thư viện.

Prompt 6 — Tích hợp liên môn (STEM/STEAM)

GDPT 2018 khuyến khích dạy liên môn. STEM (Science-Technology-Engineering-Math) hoặc STEAM (thêm Arts) đang là xu hướng. Prompt này giúp ghép 2-3 môn vào 1 bài học.

Bạn là chuyên gia giáo dục STEM cho học sinh Việt Nam.

Thiết kế 1 bài học STEM tích hợp 3 môn [Toán + Vật lý + Công nghệ] với chủ đề "[Xây dựng mô hình cầu chịu lực]" — phù hợp học sinh lớp 9.

Bài học gồm:
1. CONTEXT — câu chuyện/vấn đề thực tế làm bối cảnh
2. CHALLENGE — thử thách kỹ thuật học sinh phải giải quyết
3. KIẾN THỨC TÍCH HỢP — kiến thức từ 3 môn được sử dụng (cụ thể nội dung gì từ chương nào)
4. QUY TRÌNH THIẾT KẾ KỸ THUẬT (Engineering Design Process):
   - Định nghĩa vấn đề
   - Nghiên cứu giải pháp
   - Brainstorm ý tưởng
   - Thiết kế + xây dựng prototype
   - Thử nghiệm + cải tiến
5. VẬT LIỆU — dùng đồ tái chế hoặc đồ rẻ tiền (gỗ que kem, dây thun, keo, ...)
6. ĐÁNH GIÁ — cả sản phẩm + quá trình + teamwork
7. THỜI GIAN — chia 3-4 tiết để hoàn thành

Yêu cầu: phù hợp trường công lập VN, mỗi nhóm 4-5 học sinh.

Prompt 7 — Điều chỉnh KHBG cho học sinh tiếp thu chậm

Trong 1 lớp 40 học sinh luôn có 5-10 em tiếp thu chậm. Đa số giáo viên dạy theo "trung bình lớp" → các em này tụt lại. Prompt này giúp tạo bản KHBG đã điều chỉnh.

Bạn là giáo viên có kinh nghiệm dạy học phân hoá (differentiated instruction).

Tôi đang dạy bài "[Phân số]" — Toán lớp 5. Trong lớp có 8 học sinh tiếp thu chậm hơn so với phần còn lại của lớp.

Đề xuất cách điều chỉnh KHBG hiện tại để hỗ trợ 8 em đó MÀ KHÔNG làm chậm tiến độ chung của cả lớp.

Cụ thể đề xuất:
1. HOẠT ĐỘNG THAY THẾ — bài tập phiên bản dễ hơn cho 8 em làm trong giờ Luyện tập (cùng kỹ năng mục tiêu nhưng dùng số nhỏ, ít bước)
2. SCAFFOLDING — 3-4 gợi ý/hỗ trợ giáo viên đưa khi các em mắc kẹt (chỉ gợi ý, không cho đáp án)
3. PEER TUTORING — ghép cặp 8 em này với 8 em khá → cách tổ chức + nguyên tắc làm việc
4. BÀI TẬP VỀ NHÀ — bản đơn giản hơn, đặt mục tiêu khả thi cho các em
5. ĐÁNH GIÁ KHÁC BIỆT — tiêu chí đánh giá riêng cho nhóm tiếp thu chậm (đủ "đạt yêu cầu" với mức thấp hơn nhưng vẫn nắm được khái niệm cốt lõi)

Yêu cầu: phương pháp khả thi cho giáo viên đứng lớp 1 mình, không có trợ giảng.

Prompt 8 — Liệt kê tài liệu, dụng cụ cần chuẩn bị

Quên chuẩn bị 1 thứ là cả tiết dạy lệch nhịp. Prompt này giúp tạo checklist đầy đủ.

Bạn là giáo viên có kinh nghiệm tổ chức tiết thực hành.

Liệt kê danh sách đầy đủ tài liệu + dụng cụ cần chuẩn bị cho bài thực hành "[Mạch điện đơn giản]" — Vật lý lớp 7, lớp 30 học sinh chia thành 6 nhóm.

Liệt kê dưới dạng bảng có 4 cột:
| STT | Tên đồ dùng | Số lượng | Ghi chú (chuẩn bị ở đâu / lưu ý) |

Bao gồm:
- Đồ dùng giáo viên (cho phần demo)
- Đồ dùng từng nhóm (× 6 nhóm)
- Tài liệu in (phiếu bài tập, hướng dẫn)
- Phương án backup nếu thiếu đồ (vd: pin hết, dây đứt)

Sau bảng, ghi thêm 3 lưu ý an toàn quan trọng cho tiết này.

Prompt 9 — Tạo ma trận đánh giá liên kết với mục tiêu

Ma trận đánh giá (assessment matrix) đảm bảo MỌI mục tiêu học tập đều được đánh giá. Tránh trường hợp giáo viên dạy 1 thứ, kiểm tra 1 thứ khác.

Bạn là chuyên gia thiết kế đánh giá học sinh theo chuẩn GDPT 2018.

Tạo ma trận đánh giá cho bài "[Định lý Pythagoras]" — Toán lớp 8. Liên kết các mục tiêu học tập với phương pháp đánh giá tương ứng.

Trình bày dưới dạng bảng 4 cột:
| Mục tiêu | Mức độ (Bloom) | Hoạt động đánh giá | Tiêu chí Đạt |

Ví dụ 1 dòng:
| HS phát biểu được định lý Pythagoras | Nhớ | Trắc nghiệm điền khuyết | Điền đúng công thức |

Yêu cầu:
- Liệt kê ÍT NHẤT 5 mục tiêu khác nhau
- Đa dạng hoạt động đánh giá (không chỉ trắc nghiệm) — bao gồm cả thực hành, vấn đáp, dự án nhỏ
- Tiêu chí Đạt rõ ràng, có thể quan sát được

Prompt 10 — Lên kế hoạch tuần 4-5 tiết liên kết logic

Soạn từng tiết lẻ → các tiết rời rạc. Soạn theo tuần → các tiết liên kết, kiến thức tích lũy. Đặc biệt quan trọng cho môn có nhiều chương như Toán, Khoa học.

Bạn là giáo viên Toán lớp 7 lên kế hoạch dạy theo tuần.

Lên kế hoạch 5 tiết Toán cho tuần tới, chủ đề chính: "[Số hữu tỉ]". Mỗi tiết 45 phút.

Yêu cầu kế hoạch:
- 5 tiết liên kết logic, kiến thức tiết sau xây trên tiết trước
- Mỗi tiết 1 mục tiêu chính (clearly different objectives)
- Tăng độ khó dần (tiết 1: nhận biết → tiết 5: vận dụng tổng hợp)
- Bao gồm ít nhất 1 tiết Luyện tập + 1 tiết Vận dụng giữa các tiết Lý thuyết

Trình bày bảng 5 cột × 5 hàng:
| Tiết | Mục tiêu chính | Hoạt động chính | Bài tập về nhà | Kết nối với tiết sau |

Cuối kế hoạch, gợi ý 2-3 cách kiểm tra học sinh hiểu cả chuỗi 5 tiết (vd: bài kiểm tra giữa chương, dự án nhỏ).

Workflow tổng kết — áp dụng 10 prompt này như thế nào?

10 prompt trên không phải để dùng tất cả mỗi tuần. Đây là toolkit — bạn chọn prompt phù hợp tình huống:

• Soạn bài thông thường mỗi tuần → Prompt 1 + 4 (KHBG + Khởi động). 30 phút/bài thay vì 2 giờ.
• Đầu kỳ lập kế hoạch năm → Prompt 3 + 10 (Mục tiêu + Kế hoạch tuần). Dùng 1 lần đầu kỳ.
• Có tiết thực hành/STEM → Prompt 6 + 8 (Liên môn + Dụng cụ). Dùng khi cần.
• Lớp có học sinh đặc biệt → Prompt 7 (Phân hoá). Dùng theo từng bài.
• Bài học lớn 2-3 tuần → Prompt 5 (PBL). Dùng 1-2 lần/học kỳ.
• Cần đánh giá toàn diện → Prompt 9 (Ma trận). Dùng cho bài kiểm tra quan trọng.

Sau khi có KHBG do AI tạo — bước cuối cùng (quan trọng!)

AI tạo bản nháp tốt nhưng KHÔNG hiểu lớp cụ thể của bạn. Bước cuối cùng là LUÔN làm: đọc lại KHBG, điều chỉnh 3 thứ:

• 1. Ví dụ thực tế: thay ví dụ generic của AI bằng tình huống cụ thể ở trường/lớp bạn
• 2. Tên học sinh: thêm tên học sinh cụ thể (nhất là khi gọi lên bảng / hỏi đáp)
• 3. Thời gian: AI thường chia thời gian "đẹp" theo lý thuyết, bạn điều chỉnh theo thực tế lớp

AI là người trợ lý soạn nháp giỏi nhất, không phải là giáo viên. Bạn vẫn là người quyết định bài học cuối cùng. Đừng bỏ qua bước review + điều chỉnh.

Bài tiếp theo

Bài 3: "AI tạo bài tập, worksheet, trò chơi học tập: 12 prompt cho mọi môn" — sắp ra mắt trong series.