Những người biểu tình tập hợp tại San Francisco hôm 11/7 đã tuần hành qua trụ sở của OpenAI, Anthropic và Google DeepMind — ba công ty đang dẫn đầu cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Thông điệp họ mang theo rất rõ ràng: 'Stop the AI race' — dừng cuộc đua AI lại.
San Francisco Chronicle đưa tin về sự kiện này, ghi nhận đây là một trong những cuộc biểu tình hiếm hoi nhắm đồng thời vào nhiều công ty AI lớn tại chính thành phố nơi các công ty đó đặt trụ sở. Việc chọn ba địa điểm liên tiếp — OpenAI, Anthropic rồi Google DeepMind — mang tính biểu tượng rõ rệt: không ai trong cuộc đua này được miễn trừ trách nhiệm.
Vì sao người dân phản đối cuộc đua AI ngay tại 'sân nhà'?
San Francisco từ lâu đã là trung tâm của ngành công nghệ Mỹ, nhưng sự bùng nổ của AI trong vài năm qua đã làm thay đổi đáng kể cơ cấu lao động và chi phí sinh hoạt tại đây. Nhiều cư dân lo ngại rằng tốc độ phát triển quá nhanh của các mô hình AI — từ ChatGPT của OpenAI, Claude của Anthropic đến Gemini của Google DeepMind — không được kiểm soát đủ chặt về mặt an toàn và tác động xã hội.
Bài báo của San Francisco Chronicle không cung cấp số liệu cụ thể về quy mô đám đông hay danh sách tổ chức đứng sau cuộc tuần hành. Tuy nhiên, sự kiện này phản ánh tâm lý lo ngại ngày càng lớn trong một bộ phận công chúng Mỹ về việc các tập đoàn công nghệ đang đẩy nhanh triển khai AI mà chưa có đủ khung pháp lý hoặc cơ chế giải trình rõ ràng.
OpenAI, Anthropic và DeepMind — ba mục tiêu, một thông điệp
Việc người biểu tình nhắm vào cả ba tên tuổi này là điều đáng chú ý về mặt chiến lược truyền thông. OpenAI hiện là công ty AI được nhắc đến nhiều nhất toàn cầu với ChatGPT và GPT-4o. Anthropic — công ty do cựu nhân viên OpenAI thành lập — đang nổi lên nhanh chóng với Claude. Google DeepMind là bộ phận AI hợp nhất của Alphabet, đứng sau Gemini và nhiều dự án nghiên cứu cơ bản.
Ba công ty này đại diện cho ba hướng tiếp cận khác nhau đối với AI: thương mại hóa đại trà, an toàn AI ưu tiên, và nghiên cứu học thuật kết hợp sản phẩm. Dù khác nhau về triết lý, họ đều bị những người biểu tình đặt vào chung một rổ — minh chứng cho thấy tranh luận công khai về AI đang ngày càng khó phân định ranh giới giữa các bên.
Đây không phải lần đầu tiên xuất hiện tiếng nói phản đối từ bên ngoài ngành. Trước đó, nhiều nhà nghiên cứu, nhà văn và nghiệp đoàn lao động tại Mỹ cũng đã lên tiếng về tốc độ triển khai AI và nguy cơ mất việc làm. Cuộc tuần hành tại San Francisco lần này chỉ là dấu hiệu mới nhất cho thấy áp lực từ xã hội dân sự lên các công ty AI đang tăng lên — và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.