Microsoft đang có kế hoạch dần thay thế các mô hình AI từ OpenAI và Anthropic bằng chính các mô hình tự phát triển của mình. Động thái này không nhằm mục tiêu kỹ thuật thuần túy — mà là bài toán chi phí khi công ty đang chịu áp lực lớn về lợi nhuận từ mảng AI.
Theo SiliconANGLE, đây là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy các tập đoàn công nghệ lớn đang bắt đầu tính toán lại việc phụ thuộc vào bên thứ ba — dù trước đó chính họ là những người rót vốn cho các startup AI đó.
Chi phí gọi API OpenAI và Anthropic đang trở thành gánh nặng
Microsoft là nhà đầu tư lớn nhất của OpenAI, với khoản rót vốn tích lũy lên tới hơn 13 tỷ USD. Tuy vậy, việc tích hợp GPT-4 hay Claude vào hàng loạt sản phẩm như Copilot, Azure AI, hay Bing đồng nghĩa với việc Microsoft phải trả phí sử dụng API theo lượng token — và con số này tăng theo cấp số nhân khi lượng người dùng mở rộng.
Thay vào đó, Microsoft đang đẩy mạnh dòng mô hình Phi — bộ mô hình nhỏ gọn (small language model) do đội ngũ Microsoft Research tự xây dựng. Phi-3 và các phiên bản tiếp theo được tối ưu để chạy hiệu quả hơn trên hạ tầng Azure, giảm chi phí inference đáng kể so với các mô hình nặng từ OpenAI hay Anthropic.
Chiến lược này không phải bước đi hoàn toàn bất ngờ. Microsoft đã âm thầm mở rộng danh mục mô hình nội bộ trong suốt năm 2024, song song với việc vẫn duy trì quan hệ đối tác với OpenAI. Câu hỏi bây giờ là mức độ thay thế sẽ đến đâu — và liệu mô hình Phi có đủ sức cạnh tranh với GPT-4o hay Claude 3.5 Sonnet trong các tác vụ doanh nghiệp phức tạp.
Xu hướng tự chủ AI đang lan rộng trong ngành
Microsoft không phải công ty duy nhất đi theo hướng này. Meta từ lâu đã chọn tự phát triển Llama thay vì mua API từ bên ngoài. Apple xây dựng Apple Intelligence với mô hình chạy on-device. Amazon đang đẩy mạnh dòng Nova trên nền tảng AWS Bedrock.
Với các tập đoàn có hàng trăm triệu người dùng, mỗi phần trăm chi phí inference tiết kiệm được đều tương đương hàng chục triệu USD mỗi năm. Đó là lý do đủ mạnh để chấp nhận đánh đổi một phần hiệu năng — đặc biệt khi khoảng cách giữa mô hình lớn và mô hình nhỏ tối ưu đang ngày càng thu hẹp.
Tất nhiên, điều này không có nghĩa Microsoft sẽ cắt hoàn toàn quan hệ với OpenAI. Các hợp đồng dài hạn, cam kết đầu tư, và nhu cầu dùng mô hình tiên tiến nhất cho một số sản phẩm cao cấp vẫn giữ hai bên gắn kết. Nhưng thời kỳ Microsoft phụ thuộc gần như tuyệt đối vào OpenAI cho mọi tính năng AI — có lẽ đã qua.