Alibaba vừa ban hành lệnh cấm nhân viên sử dụng Claude — chatbot AI của Anthropic — trong nội bộ tập đoàn. Điều ít ai ngờ tới: chính Anthropic cũng không có ý định để Alibaba dùng sản phẩm của mình ngay từ đầu. Đây là một trong những vụ 'cấm cửa' hiếm gặp khi cả hai phía đều muốn chấm dứt quan hệ.
Alibaba cấm Claude vì lý do gì?
Theo France 24, Alibaba đã chính thức yêu cầu nhân viên ngừng sử dụng Claude trong công việc hàng ngày. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị Mỹ - Trung tiếp tục leo thang, đặc biệt xung quanh các công nghệ AI được phát triển tại Mỹ.
Alibaba không phải cái tên xa lạ trong cuộc đua AI — tập đoàn này đang tự phát triển dòng mô hình ngôn ngữ Qwen và đang đẩy mạnh hệ sinh thái AI riêng. Việc cấm Claude cũng phù hợp với xu hướng nhiều công ty công nghệ lớn của Trung Quốc dần loại bỏ sự phụ thuộc vào công cụ AI nước ngoài.
Anthropic và lập trường với Claude tại Trung Quốc
Phía Anthropic, theo France 24, cũng không muốn Alibaba hay nhân viên của tập đoàn này tiếp cận Claude. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy Anthropic đang chủ động kiểm soát việc Claude được sử dụng ở đâu và bởi ai — một chiến lược không quá bất ngờ với một công ty đặt vấn đề an toàn AI lên hàng đầu.
Anthropic từ lâu đã thận trọng với các đối tác và người dùng từ các quốc gia nằm trong danh sách hạn chế của Mỹ. Với Alibaba — vừa là doanh nghiệp công nghệ lớn, vừa chịu nhiều sức ép từ chính sách kiểm soát xuất khẩu công nghệ của Washington — việc Anthropic không muốn họ dùng Claude là quyết định mang tính chính trị lẫn thương mại.
Kết quả là cả hai bên cùng muốn kết thúc mối quan hệ này, dù xuất phát từ động cơ hoàn toàn khác nhau. Alibaba muốn tự chủ công nghệ; Anthropic muốn kiểm soát chặt chẽ hơn ai được dùng mô hình của mình. Sự trùng hợp hiếm thấy này phản ánh rõ sự phân tách ngày càng sâu giữa hệ sinh thái AI phương Tây và Trung Quốc.
Tín hiệu lớn hơn từ cuộc chia tay này
Vụ việc này không chỉ là chuyện nội bộ của hai công ty. Nó cho thấy ranh giới địa chính trị trong ngành AI đang được kẻ rõ ràng hơn bao giờ hết. Các mô hình AI lớn của Mỹ — Claude, GPT-4, Gemini — ngày càng khó tiếp cận hơn với người dùng và doanh nghiệp Trung Quốc, trong khi Trung Quốc cũng đang tăng tốc xây dựng các lựa chọn thay thế nội địa.
Với Alibaba, Qwen vẫn là con đường chính. Với Anthropic, đây là lần khẳng định thêm rằng tăng trưởng người dùng không phải ưu tiên số một — kiểm soát và an toàn mới là thứ họ đặt cược về lâu dài.