Hơn 100 tác giả vừa đệ đơn kiện Anthropic — công ty đứng sau trợ lý AI Claude — với cáo buộc công ty này đã sử dụng trái phép các tác phẩm văn học của họ để huấn luyện hệ thống trí tuệ nhân tạo. Tổng số tiền bồi thường được yêu cầu lên tới 75 triệu USD, theo thông tin từ New York Post.
Đây là một trong những vụ kiện tập thể quy mô lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào các công ty AI về vấn đề bản quyền nội dung sáng tác. Vụ kiện phản ánh làn sóng phản đối ngày càng mạnh từ cộng đồng sáng tác trước tốc độ bành trướng của các mô hình ngôn ngữ lớn.
Cáo buộc: Anthropic dùng tác phẩm văn học mà không xin phép
Các tác giả trong nhóm nguyên đơn cho rằng Anthropic đã thu thập và sử dụng sách, truyện ngắn cùng nhiều tác phẩm văn học khác của họ làm dữ liệu huấn luyện cho Claude mà không có sự đồng ý, cũng không trả bất kỳ khoản thù lao nào. Họ gọi đây là hành vi 'ăn cắp' tài sản trí tuệ có hệ thống.
Con số 75 triệu USD được yêu cầu bồi thường thể hiện quy mô thiệt hại mà nhóm nguyên đơn cho rằng họ phải gánh chịu khi tác phẩm của mình bị khai thác để tạo ra một sản phẩm thương mại sinh lợi khổng lồ cho Anthropic, trong khi bản thân những người sáng tác không nhận được bất cứ điều gì.
Hiện tại, các chi tiết cụ thể về danh sách nguyên đơn, tòa án thụ lý hay lịch xét xử chưa được công bố đầy đủ trong các nguồn tin hiện có.
Xu hướng kiện tụng bản quyền AI ngày càng leo thang
Vụ kiện nhắm vào Anthropic không phải là trường hợp cá biệt. Trong vài năm gần đây, nhiều công ty AI hàng đầu như OpenAI hay Meta cũng đã phải đối mặt với các vụ kiện tương tự từ nhà văn, nhà báo, lập trình viên và nghệ sĩ — những người cáo buộc dữ liệu của mình bị dùng để xây dựng các mô hình thương mại mà không hề có sự cho phép.
Câu hỏi cốt lõi mà toàn bộ ngành công nghiệp AI đang phải đối diện là liệu việc thu thập dữ liệu công khai trên internet để huấn luyện mô hình có cấu thành hành vi vi phạm bản quyền hay không. Cho đến nay, pháp luật tại Mỹ và nhiều quốc gia khác vẫn chưa có phán quyết rõ ràng về vấn đề này, khiến các vụ kiện như trên ngày càng chồng chất trước tòa án.
Với Anthropic — startup được định giá hàng chục tỷ USD nhờ phần lớn vào thành công của Claude — phán quyết từ vụ kiện này có thể tạo ra tiền lệ pháp lý ảnh hưởng sâu rộng đến cách toàn bộ ngành AI thu thập và sử dụng dữ liệu trong tương lai.